cv.cm

Hoài niệm · Đồ điện tử · Ký ức chung toàn cầu

Đĩa mềm là gì?

1971–2011 · Hiện trạng: đã ngừng sản xuất ·

Còn gọi là: diskette, đĩa mềm 3,5 inch, ổ A, floppy disk

Tóm lại

Đĩa mềm là một đĩa từ mỏng, dẻo nằm trong vỏ bảo vệ, được đọc và ghi bằng ổ đĩa mềm của máy tính; trước thời USB, đây là cách thông thường để mang tệp đi. IBM giới thiệu nó năm 1971, và loại 3,5 inch quen thuộc chỉ chứa 1,44 MB. Đĩa CD, USB và mạng thay thế nó trong thập niên 2000, Sony ngừng bán đĩa mềm ở Nhật năm 2011, nhưng hình dáng của nó vẫn còn trong biểu tượng nút Lưu của vô số phần mềm.

Hình Đĩa mềm
Ảnh: DiscoA340, qua Wikimedia Commons (đã thu nhỏ) · CC0

Đĩa mềm trông như thế nào

Chiếc đĩa 3,5 inch mà nhiều người nhớ là một miếng nhựa cứng vuông, mỗi cạnh khoảng 9 cm. Bên trong là một tấm màng từ tròn và mềm, cái tên “đĩa mềm” cũng từ đó mà ra. Một nắp trượt bằng kim loại có lò xo tự mở khi đĩa được đẩy vào ổ, và một lẫy trượt nhỏ ở góc dùng để chống ghi.

Các loại đĩa 5,25 inch và 8 inch đời trước thì mềm thật: vỏ bìa và nhựa mỏng, uốn cong được, mặt đĩa lộ ra qua một khe hình bầu dục mà ai cũng được dặn tuyệt đối không chạm tay vào.

Trên máy tính chạy DOS và Windows, ổ đĩa mềm chiếm ký tự A: (ổ thứ hai là B:), đó là lý do ổ cứng đến nay vẫn là C:.

Các loại đĩa mềm và dung lượng

LoạiRa đờiDung lượng phổ biến
8 inch1971, IBMtừ khoảng 240 KB
5,25 inch1976, Shugart Associates360 KB, sau là 1,2 MB
3,5 inchđầu thập niên 1980, Sony720 KB; mật độ cao 1,44 MB

Để dễ hình dung, 1,44 MB không chứa nổi một bài MP3 chất lượng cao hay một tấm ảnh chụp bằng điện thoại ngày nay. Muốn chép một tệp lớn, người ta phải dùng phần mềm nén để chia nó ra nhiều đĩa.

Đĩa mềm về sau ra sao

Chiếc iMac năm 1998 của Apple có ổ CD mà không có ổ đĩa mềm, một dấu hiệu sớm cho hồi kết. Tiếp theo là đĩa CD ghi được, USB và mạng, còn chiếc đĩa mềm chậm, nhỏ và dễ hỏng thì dần biến mất.

Tháng 3 năm 2011, Sony ngừng bán đĩa mềm 3,5 inch ở Nhật Bản, được báo chí gọi là cái chết của định dạng này. Một số thủ tục của chính phủ Nhật vẫn bắt nộp hồ sơ bằng đĩa mềm cho đến năm 2024. Máy tính mới không còn ổ đĩa mềm; muốn đọc đĩa cũ phải dùng ổ đĩa mềm USB gắn ngoài, còn bản thân những chiếc đĩa giờ chủ yếu nằm ở chợ đồ cũ và trong tay người sưu tầm.

Vì sao biểu tượng nút Lưu là chiếc đĩa mềm

Khi phần mềm soạn thảo và bảng tính bắt đầu có thanh công cụ, lưu tệp rất thường có nghĩa là lưu vào đĩa mềm, nên nút bấm vẽ hình chiếc đĩa. Biểu tượng sống lâu hơn cả chiếc đĩa vì ai cũng đã quen mặt nó, một ví dụ điển hình của thiết kế mô phỏng vật thật (skeuomorphism): rất nhiều người bấm nó mỗi ngày mà chưa từng cầm một chiếc đĩa mềm.

Câu hỏi thường gặp

Một chiếc đĩa mềm chứa được bao nhiêu?

Loại 3,5 inch mật độ cao phổ biến chứa 1,44 MB, đủ cho vài trăm trang văn bản thuần nhưng không đủ cho một bài MP3 chất lượng cao.

Vì sao ổ cứng là C: chứ không phải A:?

Trên những chiếc PC đời đầu, A: và B: được dành cho ổ đĩa mềm, nên ổ cứng nhận C:, và quy ước ấy giữ nguyên đến nay.

Giờ còn đọc được đĩa mềm không?

Được, nếu có ổ đĩa mềm USB gắn ngoài, dù những chiếc đĩa cất mấy chục năm có thể đã mất dữ liệu do lớp từ tính bị lão hóa.

Bạn còn nhớ không?

Bạn đã từng dùng chưa?

Ẩn danh: không lưu địa chỉ IP, và mỗi mạng chỉ được cộng một số câu trả lời giới hạn cho mỗi mục mỗi ngày.

Tất cả kỷ niệm