Kiến thức · Văn hóa và tiểu thuyết
Các cảnh giới tu tiên: so sánh 9 bộ truyện mạng Trung Quốc
Trả lời nhanh
Thứ tự cảnh giới tu tiên hay gặp nhất trong truyện mạng Trung Quốc là Luyện Khí (炼气) → Trúc Cơ (筑基) → Kim Đan (金丹) → Nguyên Anh (元婴) → Hóa Thần (化神) → Luyện Hư (炼虚) → Hợp Thể (合体) → Đại Thừa (大乘) → Độ Kiếp (渡劫). Không có bộ truyện nào dùng đúng thứ tự này. Đây là bản do độc giả ghép từ nhiều bộ: Phàm Nhân Tu Tiên, bộ gần nhất, gọi cảnh giới thứ ba là Kết Đan (结丹) chứ không phải Kim Đan (金丹), và đặt Độ Kiếp (渡劫) sau Đại Thừa (大乘) như một giai đoạn chuyển tiếp trước khi phi thăng, không phải một cảnh giới riêng. Các từ như Trúc Cơ (筑基) và Kim Đan (金丹) lấy từ nội đan học của Đạo giáo, còn việc xếp chúng thành bậc thang là sáng tạo của truyện mạng.
Chín cảnh giới phổ biến
Khi nói cảnh giới tu tiên mà không nêu tên truyện, độc giả thường nghĩ đến thứ tự này.
| # | Cảnh giới | Ý nghĩa | Phân tầng thường gặp |
|---|---|---|---|
| 1 | Luyện Khí (炼气) | Hấp thu linh khí trời đất vào cơ thể, giai đoạn nhập môn. Cũng viết là Ngưng Khí (凝气) | Tính theo tầng: 9, 10, 13 hoặc 15 tùy truyện |
| 2 | Trúc Cơ (筑基) | Đặt nền móng cho con đường tu luyện; tuổi thọ tăng rõ rệt | Sơ kỳ, trung kỳ, hậu kỳ, đại viên mãn |
| 3 | Kim Đan (金丹) | Linh lực trong cơ thể ngưng tụ thành một viên đan. Phàm Nhân Tu Tiên, Tiên Nghịch và các bộ sau của Nhĩ Căn gọi là Kết Đan (结丹) | Như trên |
| 4 | Nguyên Anh (元婴) | Viên đan hóa thành nguyên thần hình trẻ sơ sinh; thân xác bị hủy thì nguyên anh vẫn có thể chạy thoát | Như trên |
| 5 | Hóa Thần (化神) | Nguyên anh hóa tiếp thành nguyên thần. Trong Phàm Nhân Tu Tiên, đây là cảnh giới cao nhất nhân giới chứa được | Như trên |
| 6 | Luyện Hư (炼虚) | Bắt đầu chạm đến sức mạnh không gian | Như trên |
| 7 | Hợp Thể (合体) | Nguyên thần và thân xác hợp làm một | Như trên |
| 8 | Đại Thừa (大乘) | Tu vi cao nhất trước khi phi thăng | Mỗi truyện một khác |
| 9 | Độ Kiếp (渡劫) | Vượt thiên kiếp; qua được thì phi thăng lên tiên giới | Phần lớn không chia |
Phàm Nhân Tu Tiên (凡人修仙传)
Tác giả Vong Ngữ (忘语), đăng trên Khởi Điểm (Qidian) 2008–2013. Phần tiếp theo, Tiên Giới Thiên, đăng 2017–2020. Cột tên tiếng Anh là tên trong bản dịch tiếng Anh của Wuxiaworld.
| # | Cảnh giới | Tên tiếng Anh | Giới | Phân tầng |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Luyện Khí (炼气) | Qi Condensation | Nhân giới | 13 tầng |
| 2 | Trúc Cơ (筑基) | Foundation Establishment | Nhân giới | Sơ kỳ, trung kỳ, hậu kỳ, đại viên mãn; đỉnh phong được gọi là giả đan |
| 3 | Kết Đan (结丹) | Core Formation | Nhân giới | Như trên; đỉnh phong được gọi là giả anh |
| 4 | Nguyên Anh (元婴) | Nascent Soul | Nhân giới | Như trên |
| 5 | Hóa Thần (化神) | Deity Transformation | Nhân giới | Như trên; giới hạn của nhân giới |
| 6 | Luyện Hư (炼虚) | Spatial Tempering | Linh giới | Như trên |
| 7 | Hợp Thể (合体) | Body Integration | Linh giới | Như trên |
| 8 | Đại Thừa (大乘) | Grand Ascension | Linh giới | Phần lớn tài liệu nói chia như trên, chưa đối chiếu với nguyên tác |
| 9 | Độ Kiếp (渡劫) | Tribulation Transcendence | Linh giới | Trạng thái chuyển tiếp sau Đại Thừa (大乘), không chia |
| 10 | Chân Tiên (真仙) | — | Tiên giới | — |
| 11 | Kim Tiên (金仙) | — | Tiên giới | — |
| 12 | Thái Ất Ngọc Tiên (太乙玉仙) | — | Tiên giới | — |
| 13 | Đại La Kim Tiên (大罗金仙) | — | Tiên giới | — |
| 14 | Đạo Tổ (道祖) | — | Tiên giới | — |
Tiên Nghịch (仙逆)
Tác giả Nhĩ Căn (耳根), đăng trên Khởi Điểm 2009–2012. Cảnh giới chia thành bốn bước.
| Bước | Cảnh giới | Phân tầng |
|---|---|---|
| Bước thứ nhất | Ngưng Khí (凝气) | 15 tầng |
| Bước thứ nhất | Trúc Cơ (筑基) → Kết Đan (结丹) → Nguyên Anh (元婴) → Hóa Thần (化神) → Anh Biến (婴变) → Vấn Đỉnh (问鼎) | Mỗi cảnh giới chia sơ kỳ, trung kỳ, hậu kỳ; từ Kết Đan (结丹) có đại viên mãn |
| Chuyển tiếp | Âm Hư (阴虚) → Dương Thực (阳实) | Tài liệu không thống nhất thuộc bước thứ nhất hay bước thứ hai |
| Bước thứ hai | Khuy Niết (窥涅) → Tịnh Niết (净涅) → Toái Niết (碎涅) | Sơ kỳ, trung kỳ, hậu kỳ, đỉnh phong |
| Chuyển tiếp | Thiên Nhân Ngũ Suy (天人五衰) | Nhất suy đến ngũ suy |
| Bước thứ ba | Không Niết (空涅) → Không Linh (空灵) → Không Huyền (空玄) → Không Kiếp (空劫) | Người tu ở Không Kiếp (空劫) lần lượt được gọi là Đại Tôn (大尊), Kim Tôn (金尊), Thiên Tôn (天尊) |
| Chuyển tiếp | Bán Bộ Đạp Thiên (半步踏天) | Đạp Thiên Kiều |
| Bước thứ tư | Đạp Thiên (踏天) | — |
Già Thiên (遮天)
Tác giả Thần Đông (辰东), đăng trên Khởi Điểm 2010–2013. Cảnh giới gọi là bí cảnh, khai mở từng bộ phận cơ thể.
| # | Bí cảnh | Bên trong |
|---|---|---|
| 1 | Luân Hải (轮海) | Khổ Hải (苦海) → Mệnh Tuyền (命泉) → Thần Kiều (神桥) → Bỉ Ngạn (彼岸) |
| 2 | Đạo Cung (道宫) | Ngũ đại thần tàng: tim, gan, tỳ, phổi, thận; thứ tự tu luyện tùy người |
| 3 | Tứ Cực (四极) | Bốn tầng, ứng với tứ chi |
| 4 | Hóa Long (化龙) | Tầng một đến tầng chín |
| 5 | Tiên Đài (仙台) | Bán Bộ Đại Năng (半步大能) → Đại Năng (大能) → Trảm Đạo Vương Giả (斩道王者) → Thánh Nhân (圣人) → Thánh Nhân Vương (圣人王) → Đại Thánh (大圣) |
| 6 | Chuẩn Đế (准帝) | Nhất trọng thiên đến cửu trọng thiên |
| 7 | Đại Đế (大帝) | Còn gọi là Cổ Hoàng (古皇), Thiên Tôn (天尊) |
| 8 | Hồng Trần Tiên (红尘仙) | Giới hạn tu luyện của thế giới này |
Thế Giới Hoàn Mỹ (完美世界)
Tác giả Thần Đông (辰东), đăng trên Khởi Điểm 2013–2016. Thứ tự dưới đây chỉ dựa trên một nguồn do độc giả biên soạn, chưa có nguồn thứ hai xác nhận.
Bàn Huyết (搬血) → Động Thiên (洞天) → Hóa Linh (化灵) → Minh Văn (铭纹) → Liệt Trận (列阵) → Tôn Giả (尊者) → Thần Hỏa (神火) → Chân Nhất (真一) → Thánh Tế (圣祭) → Thiên Thần (天神) → Hư Đạo (虚道) → Trảm Ngã (斩我) → Độn Nhất (遁一) → Chí Tôn (至尊) → Chân Tiên (真仙) → Tiên Vương (仙王) → Chuẩn Tiên Đế (准仙帝) → Tiên Đế (仙帝) → Tế Đạo (祭道)
Đấu Phá Thương Khung (斗破苍穹)
Tác giả Thiên Tằm Thổ Đậu (天蚕土豆), đăng trên Khởi Điểm từ tháng 4/2009 đến tháng 7/2011.
| # | Cấp bậc | Phân tầng |
|---|---|---|
| 1 | Đấu Chi Khí (斗之气) | Đoạn 1 đến 9 (段) |
| 2–9 | Đấu Giả (斗者) → Đấu Sư (斗师) → Đại Đấu Sư (大斗师) → Đấu Linh (斗灵) → Đấu Vương (斗王) → Đấu Hoàng (斗皇) → Đấu Tông (斗宗) → Đấu Tôn (斗尊) | Mỗi cấp chia sao 1 đến 9 (星); đỉnh phong Đấu Tôn (斗尊) phải qua cửu chuyển |
| Chuyển tiếp | Bán Thánh (半圣) | — |
| 10 | Đấu Thánh (斗圣) | Sao 1 đến 9 |
| Chuyển tiếp | Bán Bộ Đấu Đế (半步斗帝) | — |
| 11 | Đấu Đế (斗帝) | — |
Đấu La Đại Lục (斗罗大陆)
Tác giả Đường Gia Tam Thiếu (唐家三少), đăng trên Khởi Điểm từ tháng 12/2008 đến tháng 12/2009. Bộ này không dùng cảnh giới mà dùng danh hiệu hồn sư.
Chương 6 viết rằng có tất cả mười danh hiệu, mỗi danh hiệu lại chia mười cấp. Cấp thứ mười của danh hiệu cuối cùng, tức cấp 100, nghĩa là thành thần, nên bảng tách thần thành một dòng riêng. Cột tên tiếng Anh là cách gọi phổ biến của độc giả tiếng Anh, không phải danh sách chính thức.
| Cấp hồn lực | Danh hiệu | Tên tiếng Anh thường dùng | Hồn hoàn |
|---|---|---|---|
| 1–10 | Hồn Sĩ (魂士) | Spirit Scholar | 0 |
| 11–20 | Hồn Sư (魂师) | Spirit Master | 1 |
| 21–30 | Đại Hồn Sư (大魂师) | Spirit Grandmaster | 2 |
| 31–40 | Hồn Tôn (魂尊) | Spirit Elder | 3 |
| 41–50 | Hồn Tông (魂宗) | Spirit Ancestor | 4 |
| 51–60 | Hồn Vương (魂王) | Spirit King | 5 |
| 61–70 | Hồn Đế (魂帝) | Spirit Emperor | 6 |
| 71–80 | Hồn Thánh (魂圣) | Spirit Saint | 7 |
| 81–90 | Hồn Đấu La (魂斗罗) | Spirit Douluo | 8 |
| 91–99 | Phong Hào Đấu La (封号斗罗) | Titled Douluo | 9 |
| 100+ | Thần (神) | God | — |
Phiêu Miểu Chi Lữ (飘邈之旅)
Tác giả Tiêu Tiềm (萧潜), bắt đầu viết năm 2002; nơi đăng đầu tiên mỗi nguồn nói một khác. Bộ này được xem rộng rãi là tác phẩm đầu tiên xếp tu chân thành hệ thống cấp bậc.
Toàn Chiếu (旋照) → Khai Quang (开光) → Dung Hợp (融合) → Tâm Động (心动) → Linh Tịch (灵寂) → Nguyên Anh (元婴) → Xuất Khiếu (出窍) → Phân Thần (分神) → Hợp Thể (合体) → Độ Kiếp (渡劫) → Đại Thừa (大乘). Mười một cảnh giới, mỗi cảnh giới chia thượng và hạ.
Trang Nhà văn Trung Quốc (中国作家网) giới thiệu Tiêu Tiềm được gọi là ông tổ tiểu thuyết tu tiên vì tạo ra hệ thống này, còn bài bình của Quang Minh (光明网) cho rằng các tên cấp bậc mà tiểu thuyết tu chân về sau dùng lại gần như đều do Phiêu Miểu Chi Lữ đặt ra.
Ngã Dục Phong Thiên và Nhất Niệm Vĩnh Hằng
Cả hai đều của Nhĩ Căn (耳根), đăng trên Khởi Điểm: Ngã Dục Phong Thiên (我欲封天) 2014–2016, Nhất Niệm Vĩnh Hằng (一念永恒) 2016–2018.
| Truyện | Thứ tự cảnh giới |
|---|---|
| Ngã Dục Phong Thiên | Ngưng Khí (凝气) → Trúc Cơ (筑基) → Kết Đan (结丹) → Nguyên Anh (元婴) → Trảm Linh (斩灵) → Vấn Đạo (问道) → Tiên Cảnh (仙境) → Cổ Cảnh (古境) → Đạo Cảnh (道境) → Đạo Nguyên (道源) → Tổ Cảnh (祖境) |
| Nhất Niệm Vĩnh Hằng | Ngưng Khí (凝气) → Trúc Cơ (筑基) → Kết Đan (结丹) → Nguyên Anh (元婴) → Thiên Nhân (天人) → Bán Thần (半神) → Thiên Tôn (天尊) → Thái Cổ (太古) → Chủ Tể (主宰) → Vĩnh Hằng (永恒) |
Cùng tên, khác vị trí
Cảnh giới cùng tên có thể nằm ở độ cao khác nhau trong mỗi truyện. Trước khi so tu vi nhân vật giữa các truyện, hãy xem cảnh giới đó đứng thứ mấy trong hệ thống của từng truyện.
| Từ | Phàm Nhân Tu Tiên | Tiên Nghịch | Phiêu Miểu Chi Lữ |
|---|---|---|---|
| Hóa Thần (化神) | Cảnh giới thứ 5, cao nhất nhân giới | Thứ 5 của bước thứ nhất, sau đó còn Anh Biến (婴变), Vấn Đỉnh (问鼎); tiếng Anh thường dịch là Soul Formation | Không có |
| Độ Kiếp (渡劫) | Trạng thái chuyển tiếp sau Đại Thừa (大乘) | Không có | Thứ 10, đứng trước Đại Thừa (大乘) |
| Luyện Khí (炼气) / Ngưng Khí (凝气) | 13 tầng | 15 tầng | Không có; nhập môn là Toàn Chiếu (旋照) |
| Kim Đan (金丹) / Kết Đan (结丹) | Kết Đan (结丹), thứ 3 | Kết Đan (结丹), thứ 3 | Linh Tịch (灵寂), thứ 5; trong truyện chú là Kim Đan (金丹) |
Các từ này đến từ đâu
Từ nội đan học của Đạo giáo:
- Trúc Cơ (筑基): Ngũ Thủ Dương (伍守阳) đời Minh viết trong Thiên Tiên Chính Lý Trực Luận rằng tu tiên bắt đầu từ trúc cơ. Trong nội đan đây là giai đoạn nhập môn, giống cách dùng trong truyện.
- Luyện tinh hóa khí, luyện khí hóa thần, luyện thần hoàn hư (炼精化气、炼气化神、炼神还虚): ý này đã có trong Hóa Thư của Đàm Tiễu (谭峭) thời Nam Đường, về sau thành ba giai đoạn của nội đan. Hóa Thần (化神) và Luyện Hư (炼虚) có lẽ được cắt ra từ các cụm này.
- Kim Đan (金丹): Ngộ Chân Thiên của Trương Bá Đoan (张伯端) đời Bắc Tống bàn về kim đan từ đầu đến cuối, coi kim đan, nội đan, hoàn đan, anh nhi, thánh thai là những tên khác nhau của cùng một thứ.
- Anh nhi, thánh thai, dương thần (婴儿、圣胎、阳神): Ngộ Chân Thiên có câu kết anh nhi; Chung Lữ Truyền Đạo Tập viết rằng khi đại dược thành thì dương thần xuất ra, ngoài thân có thân. Đây có lẽ là nguyên mẫu của Nguyên Anh (元婴) và Xuất Khiếu (出窍).
- Năm bậc tiên: Chung Lữ Truyền Đạo Tập kể quỷ tiên, nhân tiên, địa tiên, thần tiên, thiên tiên.
Do truyện mạng đặt ra hoặc vay mượn:
- Nguyên Anh (元婴): sách Đạo giáo thường nói anh nhi, thánh thai, xích tử; tìm trên Wikisource không thấy 元婴 được dùng như thuật ngữ nội đan.
- Đại Thừa (大乘): từ Phật giáo (tiếng Phạn Mahāyāna), được mượn làm tên cảnh giới.
- Độ Kiếp (渡劫): ghép từ kiếp (劫) của Phật giáo với lôi kiếp, thiên kiếp trong truyện Đạo giáo. Là một cấp cố định thì nguồn sớm nhất tìm được là Phiêu Miểu Chi Lữ.
- Chia theo kỳ: cách chia gọn như sơ kỳ, trung kỳ, hậu kỳ, đại viên mãn do truyện mạng nghĩ ra để việc thăng cấp dễ theo dõi.
Câu hỏi thường gặp
Kim Đan (金丹) và Kết Đan (结丹) có phải là một không?
Trong thứ tự phổ biến thì là cùng một bậc. Phàm Nhân Tu Tiên, Tiên Nghịch, Ngã Dục Phong Thiên và Nhất Niệm Vĩnh Hằng gọi là Kết Đan (结丹); các truyện khác và đa số độc giả gọi là Kim Đan (金丹).
Độ Kiếp (渡劫) đứng trước hay sau Đại Thừa (大乘)?
Tùy truyện. Phiêu Miểu Chi Lữ đặt Độ Kiếp (渡劫) trước, Đại Thừa (大乘) cuối cùng; Phàm Nhân Tu Tiên đặt Đại Thừa (大乘) trước, Độ Kiếp (渡劫) là trạng thái chuyển tiếp trước khi phi thăng. Chín cảnh giới phổ biến cũng đặt Độ Kiếp (渡劫) cuối cùng.
Cảnh giới tu tiên cao nhất là gì?
Mỗi truyện một khác: Phàm Nhân Tu Tiên là Đạo Tổ (道祖), Già Thiên là Hồng Trần Tiên (红尘仙), Thế Giới Hoàn Mỹ là Tế Đạo (祭道), Đấu Phá Thương Khung là Đấu Đế (斗帝), Đấu La Đại Lục là Thần (神), bước thứ tư của Tiên Nghịch là Đạp Thiên (踏天). Mục Thế Giới Hoàn Mỹ chỉ dựa trên một nguồn.
Đoạn và sao trong Đấu Phá Thương Khung khác nhau thế nào?
Chỉ cấp thấp nhất là Đấu Chi Khí (斗之气) tính theo đoạn, từ một đến chín. Từ Đấu Giả (斗者) trở lên, mọi cấp đều tính theo sao, từ một đến chín.