Hoài niệm · Đồ ăn vặt và đồ uống · Ký ức tuổi thơ Trung Quốc
Que cay (辣条) là gì?
Còn gọi là: latiao, mì que cay, miếng cay, Weilong (卫龙)
Tóm lại
Que cay (latiao) là món ăn vặt ngọt cay làm từ bột mì trộn nước ép thành que, rồi trộn dầu, ớt, đường và gia vị; ở Trung Quốc tên phân loại chính thức là "sản phẩm bột mì tẩm gia vị". Thường người ta cho rằng nó ra đời năm 1998 ở huyện Bình Giang, Hồ Nam: năm đó lũ lụt làm đậu nành tăng giá, thợ làm đậu phụ khô ở địa phương chuyển sang thử làm bằng bột mì và thành công. Từ đó nó thành món ăn vặt kinh điển năm hào một gói ở cổng trường; qua nhiều đợt chấn chỉnh và chuẩn hóa, nay là một ngành công nghiệp chính quy với giá trị sản lượng hằng năm hàng chục tỷ tệ, vẫn bán rất chạy.

Que cay trông như thế nào
Que cay là những que dài hoặc miếng rộng đỏ bóng, phủ một lớp dầu ớt, ăn dai dai, vị ngọt xen cay và hơi mặn, ăn xong ngón tay dính đầy dầu đỏ. Phổ biến có loại que nhỏ, miếng rộng (miếng cay), que mì căn to, tên gọi đủ kiểu; "Đường Tăng nhục" (唐僧肉) hay "mì căn to" (大面筋) đều thuộc họ này.
Nguyên liệu chủ yếu là bột mì nên được phân loại là sản phẩm bột mì tẩm gia vị; loại làm từ đậu nành thì thuộc nhóm sản phẩm đậu nành phồng.
Nguồn gốc và các mốc thời gian
| Năm | Chuyện gì đã xảy ra |
|---|---|
| 1998 | Bình Giang, Hồ Nam gặp lũ lụt, đậu nành mất mùa tăng giá, thợ địa phương dùng bột mì thay đậu nành, làm ra món que cay trên máy ép (người phát minh cụ thể là ai thì mỗi nguồn nói một khác) |
| 1998–2001 | Người Bình Giang đến Lạc Hà, Hà Nam và nhiều nơi khác mở xưởng, que cay lan khắp cả nước; năm thành lập Weilong (卫龙) mỗi nguồn đưa một khác |
| Thập niên 2000 | Que cay thành món tiêu biểu của "đồ ăn vặt năm hào" ở cổng trường, phần lớn do xưởng nhỏ làm |
| 2015 | Cơ quan quản lý thực phẩm và dược phẩm đưa que cay vào diện cấp phép sản xuất thực phẩm tiện lợi |
| 2019 | Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường quy định que cay thống nhất thuộc nhóm "thực phẩm tiện lợi (sản phẩm bột mì tẩm gia vị)", yêu cầu thực hiện trước ngày 31/1/2020 |
| Tháng 11/2020 | Bảo tàng que cay đầu tiên mở cửa ở Trường Sa |
| Tháng 12/2022 | Weilong niêm yết ở Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông, được gọi là "cổ phiếu que cay đầu tiên" |
Từ món năm hào đến ngành công nghiệp
Ngày trước làm que cay rất dễ nên có vô số xưởng nhỏ sản xuất; báo chí nhiều lần phản ánh tình trạng nhãn mác không đầy đủ, dùng phụ gia vượt phạm vi cho phép, các địa phương cũng nhiều lần mở đợt chấn chỉnh chuyên đề "đồ ăn vặt năm hào". Khi việc cấp phép sản xuất và phân loại thống nhất đi vào thực tế, hàng xưởng dần rút lui, các doanh nghiệp quy mô lớn trở thành chủ lưu.
Bình Giang đến nay vẫn là một trong những vùng sản xuất que cay quan trọng nhất, năm 2021 được Hiệp hội Công nghiệp Thực phẩm Trung Quốc trao danh hiệu "quê hương que cay Trung Quốc". Que cay cũng theo đường mua sắm trực tuyến ra nước ngoài, thành món ăn vặt Trung Quốc mà nhiều người nước ngoài tò mò ăn thử.
Những chi tiết người ta còn nhớ
- Năm hào một gói, mấy đứa chia nhau ăn, que cuối cùng là phải giành
- Ăn xong liếm sạch cả chỗ dầu ớt còn sót trong túi
- Bố mẹ và thầy cô hay bảo "bớt ăn que cay đi", càng cấm càng thèm
- Tên gọi đủ kiểu: Đường Tăng nhục, mì căn to... mỗi xưởng gọi một khác
Câu hỏi thường gặp
Que cay làm từ gì?
Chủ yếu là bột mì, trộn nước ép thành hình rồi trộn với dầu, ớt, đường, muối và gia vị; phân loại là sản phẩm bột mì tẩm gia vị.
Que cay được phát minh ở đâu?
Thường được cho là ở huyện Bình Giang, Hồ Nam năm 1998, vì lũ lụt làm đậu nành dùng để làm đậu phụ khô tăng giá nên người địa phương chuyển sang dùng bột mì. Người phát minh cụ thể là ai thì mỗi nguồn nói một khác.
"Cổ phiếu que cay đầu tiên" là hãng nào?
Weilong (卫龙), niêm yết ở Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông vào tháng 12 năm 2022.
Bạn còn nhớ không?
Bạn đã từng ăn hoặc uống chưa?
Ẩn danh: không lưu địa chỉ IP, và mỗi mạng chỉ được cộng một số câu trả lời giới hạn cho mỗi mục mỗi ngày.