cv.cm

Hoài niệm · Đồ chơi và trò chơi sân trường · Ký ức tuổi thơ Trung Quốc

Nhảy dây thun (跳皮筋) chơi như thế nào?

Từ thập niên 1960 ·

Còn gọi là: tiaopijin, nhảy dây chun, Chinese jump rope, 跳橡皮筋

Tóm lại

Nhảy dây thun (tiaopijin) là trò hai người căng một sợi dây thun dài ba bốn mét quanh chân, người thứ ba vừa hát đồng dao vừa theo nhịp làm các động tác móc, gạt, giẫm, bước qua, quấn; nhảy trọn một bài không sai thì dây được nâng từ mắt cá lên đầu gối, eo, vai cho đến quá đỉnh đầu, nhảy sai thì đổi người. Bài đồng dao hay hát cùng nhất ở Trung Quốc là "Tiểu bì cầu, hương tiêu lê, mã lan khai hoa nhị thập nhất" (小皮球,香蕉梨,马兰开花二十一). Trò này cực kỳ thịnh hành ở sân trường Trung Quốc từ thập niên 1960 đến 1990, sau năm 2000 dần hiếm đi, và nguồn gốc thì không còn khảo được.

Hình Nhảy dây thun (跳皮筋)
Ảnh: Hyacinth, qua Wikimedia Commons (đã thu nhỏ) · Public domain

Cách chơi cơ bản

Cần ít nhất ba người: hai người đứng đối diện cách nhau ba bốn mét, quàng dây thun quanh mắt cá chân và căng thẳng, gọi là "căng dây"; người thứ ba nhảy ở giữa. Đông người thì chia hai đội, một đội căng, một đội nhảy, khi tất cả người bên đội nhảy đều phạm lỗi thì hai đội đổi vai.

Người nhảy phải hoàn thành cả một bài động tác đã thỏa thuận trước. Các động tác cơ bản thường gặp gồm móc, bước qua, chạm, đá, gạt, quấn, cuộn, giẫm, đỡ, xoay... hơn chục kiểu, rồi ghép thành đủ loại bài. Giẫm sai một bước, để dây tuột khỏi chân hay không theo kịp nhịp đồng dao đều tính là phạm lỗi.

Dây càng lúc càng cao

Nhảy xong một mức, người căng dây lại nâng lên một nấc. Thứ tự mỗi nơi không hoàn toàn giống nhau, thường gặp là:

  1. Mắt cá chân
  2. Bắp chân, đầu gối
  3. Bẹn, eo
  4. Nách, vai
  5. Tai, đỉnh đầu
  6. Cao hơn đỉnh đầu một gang tay, cuối cùng là người căng dây giơ tay lên cao nhất có thể

Khi dây đã cao quá eo, người nhảy thường phải hất chân thật cao, móc dây kéo xuống rồi mới nhảy; đến đoạn này những đứa cao, chân dài, dẻo dai rất có lợi thế.

Những bài đồng dao khi nhảy

Nhảy dây thun gần như lúc nào cũng vừa hát vừa nhảy, nhịp đồng dao quyết định từng bước chân rơi xuống lúc nào. Bài lan truyền rộng nhất ở Trung Quốc là "Tiểu bì cầu, hương tiêu lê, mã lan khai hoa nhị thập nhất, nhị ngũ lục, nhị ngũ thất, nhị bát nhị cửu tam thập nhất..." (quả bóng nhỏ, chuối và lê, hoa mã lan nở hai mươi mốt, rồi đếm tiếp đến ba mươi mốt); ngoài ra còn có bài "Tôi đi học" (我去上学校) và những bài hát về chiến công của các anh hùng như Đổng Tồn Thụy, Hướng Tú Lệ, lời mỗi nơi hơi khác.

Nhảy dây thun sau này ra sao

Nhảy dây thun không cần sân bãi hay dụng cụ, chỉ một sợi dây thun là chơi được cả giờ ra chơi, cả buổi tan học, nên từ thập niên 60 đến 90 nó cực kỳ phổ biến ở sân trường Trung Quốc, người chơi phần lớn là con gái. Bước sang thế kỷ 21, thời gian rảnh ít đi và giải trí điện tử lên ngôi, trò này dần phai khỏi đời sống thường ngày của trẻ con.

Trò này không chỉ thuộc về Trung Quốc: ở Anh, Úc gọi là elastics, Đức gọi là Gummitwist, Nhật gọi là gomutobi (ゴムとび), tiếng Anh còn hay gọi là Chinese jump rope. Còn nó khởi nguồn sớm nhất ở đâu thì không có ghi chép đáng tin cậy.

Câu hỏi thường gặp

Nhảy dây thun cần mấy người?

Ít nhất ba người: hai người căng dây, một người nhảy. Đông người thì chia hai đội thay nhau căng và nhảy.

"Mã lan khai hoa nhị thập nhất" nghĩa là gì?

Đó là một câu trong bài đồng dao hay hát nhất khi nhảy dây thun ở Trung Quốc, chủ yếu để đếm nhịp. Cách nói phổ biến gắn nó với vụ thử bom nguyên tử năm 1964, nhưng cũng có khảo cứu cho rằng nó xuất hiện sớm hơn, nguồn gốc chưa có kết luận.

Dây thun để nhảy làm bằng gì?

Thường là một sợi dây thun cao su dài ba bốn mét, cũng có đứa móc thật nhiều sợi thun nhỏ nối nhau thành chuỗi dài để dùng.

Bạn còn nhớ không?

Bạn đã từng chơi chưa?

Ẩn danh: không lưu địa chỉ IP, và mỗi mạng chỉ được cộng một số câu trả lời giới hạn cho mỗi mục mỗi ngày.

Tất cả kỷ niệm